This project has been funded with support from the European Commission. This publication [communication] reflects the views only of the author, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein.
Mentor

Mentor to osoba, zwykle pracownik przedsiębiorstwa, planująca i wdrażająca działania, stosowne do specyfiki środowiska pracy, mające na celu pomoc osobie uczącej się w rozwijaniu jej wiedzy, umiejętności, zdolności i świadomości kulturowego kontekstu funkcjonowania przedsiębiorstwa. Mentor udziela wsparcia osobie uczącej się tocząc z nią m.in. krótkie rozmowy bez udziału osób trzecich. Mentor jest zwykle osobą doświadczoną i wykwalifikowaną w dziedzinie, której dotyczy proces szkolenia. Najczęściej pracuje w tym samym przedsiębiorstwie, w którym odbywa się szkolenie. W specyficznych przypadkach, w proces szkolenia może być włączany mentor z innego przedsiębiorstwa. Dodatkowym zadaniem mentora jest pomoc osobie uczącej się w rozwoju jej przedsiębiorczości oraz podstawowych umiejętności społecznych..

Tutor

Tutorem nazywany jest nauczyciel lub trener, zwykle spoza najbliższego środowiska osoby uczącej się, realizujący program kształcenia, który rozwija zestaw cech i umiejętności osobowościowych w procesie uczenia się na stanowisku pracy. Celem tutoringu jest pomoc osobom uczącymj się w rozwijaniu ich wiedzy, umiejętności i zdolności do bycia niezależnymi na stanowisku pracy, rozwój ich zatrudnialności oraz wsparcie procesu transferu do świata pracy (jeśli to konieczne). Tutor nie musi posiadać wiedzy, ani praktycznego doświadczenia w dziedzinie, której dotyczy proces szkolenia.


Mentoring

Słowo „Mentor” pochodzi z mitologii greckiej. Oznaczało imię przyjaciela Odyseusza. Ten mitologiczny bohater powierzył Mentorowi opiekę nad synem podczas swojej wieloletniej podróży. Mentor jest osobą, która dzieli się swoją wiedzą i doświadczeniem w sposób stanowiacy wsparcie dla osoby uczącej się, unikając trybu i form nakazowych. W zalezności od potrzeb osoby uczacej się, mentor może koncentrować się na jej rozwoju zawodowym lub podejmować rolę doradcy/ krytycznego przyjaciela pomagającego odnaleść się w środowisku pracy. Mentor obserwuje i analizuje reakcje podopiecznego na różnego rodzaju zdarzenia/ epizody mające miejsce na stanowisku pracy, pomaga uczyć sie na ich podstawie. Często też pełni rolę trenera/ coucha na stanowisku pracy, choć zasadniczym celem mentoringu jest raczej wsparcie, pomoc, umożliwianie rozwoju umiejętności (a nie szkolenie). Choć rola i zadania mentora odnoszą sie do środowiska pracy, nieuchronne jest jego zaangażowanie w inne aspekty życia osoby uczacej się, szczególnie jeśli ma to wpływ na wykonywana przez tę osobę pracę. Mentor powinien odnosic się do nich w sposób konstruktywny, bez zbytniego zaangażowania w życie prywatne, tak aby unikać wchodzenia w role psychologa, opiekuna czy pracownika socjalnego. W razie potrzeby, mentor powinien umieć skierować podopiecznego do profesjonalistów, którzy udzielą mu stosownej pomocy. Jeżeli mentor nie jest bezpośrednim przełożonym osoby uczącej się, powinien również zadbać o nawiązanie takich relacji i jasne ustalenie zakresów odpowiedzialności za rozwój podopiecznego. W wielu przypadkach, korzystniej jest dla osoby uczacej się, aby mentor nie był osobą bezposrednio nadzorująca jej pracę. Z drugiej strony, przełożony jest często najlepszym metorem.

Tutoring

Termin „tutor“ jest często stosowany do każdego nauczyciela, wykładowcy czy trenera pełniącego w procesie szkolenia rolę przewodnika/ doradcy dla osoby uczącej się. W tym kontekście, termin „tutor“ odnosi się do edukatora / trenera spoza najbliższego środowiska pracy osoby uczącej się, zaangażowanego we wsparcie jej rozwoju i monitoring postępów. Rola tutora koncentruje się raczej na programie szkolenia, nie na konkretnych problemach i rozwiązaniach wynikających z kontekstu pracy osoby szkolonej, czy też na wdrażaniu jej w zasady organizacji pracy i funkcjonowania przedsiębiorstwa, w którym odbywa sie szkolenie. W przypadku, gdy osoba szkolona nie jest zatrudniona w danym przedsiębiorstwie, tutor jest równiez angażowany w rozwój jej zatrudnialności i proces jej transferu do środowiska pracy. Przy pewnych uwarunkowaniach (nauka poprzez odbywanie praktyk, staży), tutor może być również odpowiedzialny za kwestie związane z zasiłkami i opieką socjalną należną osobie szkolonej. Praca tutora może być zorganizowana na wiele sposobów. Może on być włączony w coaching i szkolenia na stanowisku pracy, odnoszące sie do kształtowania postawowych umiejętności społecznych oraz przedsiębiorczości, może prowadzić wsparcie indywidualne lub w małych grupach bezpośrednio na stanowisku pracy, prowadzić sesje szkoleniowe lub realizować ścieżkę wsparcia stanowiąca kombinację wymienionych form. Tutor działa zwykle w porozumieniu z osoba uczącą sie oraz z mentorem. Jego rola koncentruje się na rozwoju osoby uczącej się, ale powinien też kontrolować poprawność realacji pomiędzy osobą uczącą się a mentorem oraz zapewniać wystarczający poziom wiedzy mentora na temat programu szkolenia podopiecznego, dla efektywnego wsparcia ucznia/ w procesie edukacyjnym. Tutor bywa angażowany w proces doradztwa dla mentora i osoby uczacej się w odniesieniu do specyficznych aspektów jej rozwoju lub w pomoc w przypadku wystąpienia trudnych sytuacji na stanowisku pracy. Choć rola tutora ma przede wszystkim charakter rozwojowy, nieunikniona jest konieczność włączenia się w inne sfery życia osoby uczącej się, szczególnie jeśli mają one wpływ na proces uczenia się oraz jeśli leży to w gestii opiekuńczo-wychowawczej odpowiedzialności tutora za podopiecznych w wieku poniżej 18 roku życia. Tutor powinien odnosić sie do tych kwestii w sposób konstruktywny, z zachowaniem odpowiednich granic zaangażowania oraz z umiejętnością skierowania osoby uczącej się do innych osób/ służb mogących w razie potrezby udzielic profesjonalnej pomocy.